Wyżyny
Wyżyna Patagońska
Wyżyna Patagońska – wyżyna w południowej części Ameryki Południowej, w Patagonii, położona między wybrzeżem atlantyckim a pasmem Andów Patagońskich oraz na południe od rzeki Colorado. Na północy graniczy natomiast z Niziną La Platy. Zajmuje powierzchnię ok. 520 tys. km2.
Odznacza się budową płytową, opada terasowo ku oceanowi. Liczne głeboko wcięte doliny rzeczne dzielą ją na szereg […]
Wyżyna Brazylijska
Wyżyna Brazylijska - rozległa wyżyna we wschodniej części Ameryki Południowej, głównie na terytorium Brazylii. Położona między wybrzeżem Oceanu Atlantyckiego a nizinami La Platy i Amazonki.
Zbudowana jest ze starych utworów prekambryjskich, pokrytych osadami paleozoicznymi i mezozoicznymi oraz poprzecinanych skałami wylewnymi. Średnia wysokość wyżyny wynosi 600-800 m n.p.m., wyżej wznoszą się zrębowe pasma górskie tzw. serras, z […]
Wyżyna Gujańska
Wyżyna Gujańska - wyżyna w północnej części Ameryki Południowej, między Niziną Orinoko a Niziną Amazonki. Zajmuje powierzchnię ok. 1,2 mln km².
Zbudowana jest ze skał krystalicznych z licznymi intruzjami skał wylewnych. Wyższa część zachodnia (Pico da Neblina - 3014 m n.p.m.) składa się z szeregu stoliw, natomiast wschodnia część jest znacznie niższa (do 1280 m n.p.m.). […]
Wyżyna Kolorado
Wyżyna Kolorado - kraina geograficzna położona w Górach Skalistych, w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, na terenie stanów Kolorado, Utah, Arizona, Nowy Meksyk.
Na terenie wyżyny Kolorado pojawiają się twory prekambryjskie, powstałe w trakcie licznych trangresji morskich, procesów górotwórczych, ruchów uskokowych wraz z towarzyszącymi im wylewami wulkanicznymi. Prekambryjska tarcza krystaliczna została przykryta osadami paleozoicznymi i mezozoicznymi, pochodzącymi […]
Wyżyna Adamawa
Wyżyna Adamawa - wyżyna w Afryce Zachodniej na terytorium Kamerunu, Republiki Środkowoafrykańskiej i wschodniej Nigerii. Położona na wysokości 1000–1500 m n.p.m. Zbudowana głównie z gnejsów prekambryjskich i młodszych skał wylewnych.
Ponad jej powierzchnię wznoszą się oddzielne góry, głównie wulkaniczne (Bamboutos, 2740 m). Wyżyna stanowi obszar źródłowy dla rzek: Benue, Sanaga, Logon. Najwyższym szczytem na wyżynie jest […]
Wyżyna Somalijska
Wyżyna Somalijska, Płaskowyż Somalijski – północno-wschodnia część Wyżyny Wschodnioafrykańskiej, ograniczona od zachodu tektonicznym zapadliskiem Rowu Abisyńskiego, położona na obszarze Etiopii i Somalii.
Zbudowana ze skał krystalicznych i piaskowców oraz pokryw lawowych. Wznosi się z południowego wschodu ku północy i zachodowi, kilka masywów górskich przekracza 4000 m n.p.m. (Batu 4307 m n.p.m., Kakka 4136 m n.p.m.). Klimat […]
Wyżyna Abisyńska
Wyżyna Abisyńska – rozległa afrykańska wyżyna w zach. i płn. Etiopii oraz Erytrei, oddzielona od Wyżyny Somalijskiej Rowem Abisyńskim. Jej średnia wysokość wynosi 2.000 m n.p.m.
Zbudowana z prekambryjskich skał metamorficznych i magmowych, przykrytych mezozoicznymi skałami osadowymi i pokrywami lawowymi. Powierzchnia rozcięta rowami tektonicznymi i wieloma dolinami rzecznymi (Nil Błękitny, Somat, Obo, Auasz i Atbara. Ponad […]
Wyżyna Nadwołżańska
Wyżyna Nadwołżańska - wyżyna we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej w Rosji. Leży na prawym brzegu środkowej Wołgi, między miastem Niżny Nowgorod (Gorky) i Wołgogradem (Stalingradem).
Średnia wysokość wynosi 150-200 m n.p.m., maksymalna wysokość wynosi 375 m n.p.m. Zbudowana jest głównie z wapieni, margli i piaskowców. Powierzchnia jest przeważnie pagórkowata, pocięta licznymi głębokimi wąwozami i jarami.
Na północy […]
Wyżyna Mongolska
Wyżyna Mongolska - wyżyna w środkowej Azji na terytorium Mongolii i północnych Chin. Na wschodzie graniczy z Wielkim Chinganem, na południu z górami Qilian Shan, na zachodzie z kotlinami Kaszgarską i Dżungarską, a na północy z górami południowej Syberii. Jej powierzchnia wynosi około 3 mln km².
W północnej części występują głównie góry(Ałtaj Mongolski, Ałtaj Gobijski) o […]
Płaskowyż Dekan
Płaskowyż Dekan (mar. दख्खनचे पठार, ang. Deccan Plateau) - znacznych rozmiarów płaskowyż w centralnej i południowej części Półwyspu Indyjskiego. Nazwa pochodzi z prakryckiego słowa dakkhin, które wywodzi się z sanskryckiego dakshina, oznaczającego “południe”.